İhraç edenin dönüştürülebilir borcu muhasebeleştirmesine ilişkin örnek (TFRS)

İhraç edenin dönüştürülebilir borcu muhasebeleştirmesine ilişkin örnek

Bu Ek, Bölüm 22 ‘ye eşlik etmekle birlikte, Bölüm 22 ‘nin ayrılmaz bir parçası mahiyetinde değildir. Bu Ek, 22.13-22.15 paragraflarındaki hükümlerin uygulanmasına ilişkin rehberlik sağlamaktadır.

İşletme, 1 Ocak 20X5’te 500 adet dönüştürülebilir tahvil ihraç etmiştir. Tahviller, her biri 100 TL’lik nominal değer üzerinden ihraç edilmiş, işlem maliyeti bulunmayan beş yıl vadeli tahvillerdir. İhraçtan elde edilen toplam tutar 50,000 TL’dir. Faiz tutarı, her dönem sonunda, yıllık olarak yüzde 4 faiz oranı üzerinden ödenecektir. Her bir tahvil, hamilinin kararı ile vadeye kadar herhangi bir tarihte 25 adet adi paya dönüştürülebilir. Tahvillerin ihraç edildiği tarihte, dönüştürme opsiyonu bulunmayan benzer bir borçlanma aracı için piyasa faiz oranı yüzde 6’dır.

Araç ihraç edildiğinde ilk olarak borç unsuru değerlenmeli ve ihraçtan elde edilen toplam tutar (bu tutar, söz konusu aracın bir bütün olarak gerçeğe uygun değeridir) ile borç unsurunun gerçeğe uygun değeri arasındaki fark, özkaynak unsuruna tahsis edilmelidir. Borç unsurunun gerçeğe uygun değeri, yüzde 6 iskonto oranı kullanmak suretiyle bugünkü değerinin belirlenmesi ile hesaplanır. Hesaplamalar ve günlük defter kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

TL
Tahvil ihracından elde edilen toplam tutar (A) 50,000
Beş yılın sonundaki anaparanın bugünkü değeri (aşağıda gösterilen hesaplamalara bakınız) 37,363
Yıllık olarak dönem sonlarında beş yıl boyunca ödenecek faiz tutarının bugünkü değeri 8,425
Borcun bugünkü değeri, yani borç unsurunun gerçeğe uygun değeri (B) 45,788
Kalan, yani özkaynak unsurunun gerçeğe uygun değeri (A) – (B) 4,212

Tahvilleri ihraç eden, 1 Ocak 20X5’teki ihraç sırasında aşağıdaki kaydı yapar:

50,000 TL

Nakit

Finansal Borç – Dönüştürülebilir Tahvil Özkaynak

45,788 TL

4,212 TL

4,212 TL, tahvillerin ihracındaki iskonto tutarıdır; bu nedenle kayıt “brüt” olarak da gösterilebilir:

50,000 TL

4.212 TL

Nakit

Tahvil İskontosu

Finansal Borç – Dönüştürülebilir Tahvil Özkaynak

50,000 TL

4,212 TL

İhraçtan sonra, ihraç eden, tahvil iskontosunu aşağıdaki tabloya göre itfa eder:

(a) (b) (c) (d) (e)
Faiz Ödemesi (TL) Toplam faiz gideri (TL) % 6 x (e) Tahvil iskontosu itfası (TL) (b) – (a) Tahvil iskontosu (TL) (d) – (c) Net borç (TL) 50,000 – (d)
1/1/20X5 4,212 45,788
31/12/20X5 2,000 2,747 747 3,465 46,535
31/12/20X6 2,000 2,792 792 2,673 47,327
31/12/20X7 2,000 2,840 840 1,833 48,167
31/12/20X8 2,000 2,890 890 943 49,057
31/12/20X9 2,000 2,943 943 0 50,000
Toplam 10,000 14,212 4,212

20X5 yılının sonunda, ihraç eden aşağıdaki kaydı yapar:

2,747 TL

Faiz gideri

Tahvil iskontosu 747 TL

Nakit 2,000 TL

Hesaplamalar

50,000 TL tutarındaki anaparanın yüzde 6 üzerinden bugünkü değeri 50,000TL / (1.06) A 5 = 37,363 TL

Beş yıl boyunca her yılsonunda ödenecek yıllık 2,000 TL (50,000 TL x yüzde 4) tutarındaki faizin bugünkü değeri

2,000 TL tutarındaki faiz ödemeleri bir yıllıktır, yani 1’den n’ye kadar olan tarihlerde alınacak sınırlı sayıda (n) dönemsel ödemelerden (C) oluşan bir nakit akışıdır. Söz konusu yıllık ödemelerin bugünkü değerini bulmak için, gelecekteki ödemeler dönemsel faiz oranı (i) ile aşağıdaki formül kullanılarak iskonto edilir

Dolayısıyla, 2,000 TL tutarındaki faiz ödemelerinin bugünkü değeri

(2,000 TL / 0.06) x [1 – [(1 / 1.06) A 5]] = 8,425 TL’dir.

Bu tutar da, aşağıdaki tabloda da gösterildiği gibi, beş ayrı 2,000 TL tutarındaki ödemenin bugünkü değerlerinin toplamına eşittir:

TL
31 Aralık 20X5’teki faiz ödemesinin bugünkü değeri = 2,000 / 1.06 1,887
31 Aralık 20X6’daki faiz ödemesinin bugünkü değeri = 2,000 / 1.06 A 2 1,780
31 Aralık 20X7’deki faiz ödemesinin bugünkü değeri = 2,000 / 1.06 A 3 1,679
31 Aralık 20X8’deki faiz ödemesinin bugünkü değeri = 2,000 / 1.06 A 4 1,584
31 Aralık 20X9’daki faiz ödemesinin bugünkü değeri = 2,000 / 1.06 a 5 1,495
Toplam 8,425

Bu tutarı hesaplamanın diğer bir yolu da, yılsonunda ödenen basit anüiteler için bugünkü değer tablosunu 5 dönem, dönem başına yüzde 6 faiz oranı ile kullanmaktır (Bu tür tablolar İnternet’te rahatlıkla bulunabilir). Bugünkü değer faktörü 4.2124’tür. Bunun yıllık 2,000 TL ödeme ile çarpımı, 8,425 TL’lik bugünkü değeri verir.

Bir önceki yazımız olan TFRS Borçlar ve Özkaynak başlıklı makalemizde Bir finansal aracın borç ya da özkaynak olarak sınıflandırılması, Dönüştürülebilir borç veya benzer bileşik finansal araçlar ve hakların ve teminatların satışı hakkında bilgiler verilmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir